Co się kryje w kolorowych napojach gazowanych ?

Przyjrzyjmy się bliżej składowi standardowych napoi gazowanych oferowanych na naszym rynku, wśród których możemy wyróżnić oranżadę, lemoniadę oraz napoje typu cola. Czy rzeczywiście zawierają one same niekorzystne składniki?

Woda

Stanowi podstawowy składnik każdego napoju gazowanego. W celu zapewnienia jak najwyższej jakości napojów gazowanych woda używana do ich produkcji powinna spełniać kryteria dotyczące wody pitnej oraz być wydobywana z ujęć, które spełniają wymagania sanitarne. Rekomenduje się, aby woda produkcyjna charakteryzowała się obniżoną alkalicznością oraz zawartością substancji rozpuszczonych, gdyż wpływają one na smak otrzymywanych wyrobów. Woda użyta do wytwarzania kolorowych napojów musi być pozbawiona wszelkich zanieczyszczeń, dlatego poddaje się ją procesowi uzdatniania.

Cukry proste

To drugi po wodzie dominujący składnik napojów gazowanych. Ich nadmierne spożycie zwiększa ryzyko rozwoju nadwagi, otyłości, cukrzycy typu 2, próchnicy zębów, miażdżycy, nadciśnienia tętniczego, a nawet może powodować problemy ze strony układu pokarmowego oraz problemy ze skórą i włosami. Udowodniono również, że zbyt wysoka podaż cukrów prostych przyczynia się do rozwoju depresji. Jak widzicie lista chorób jest bardzo długa.

Czy wiedzieliście, że napoje typu cola zawierają około 21 łyżeczek cukrów prostych na 1 l, co w przeliczeniu na 1 szklankę daje nam ok. 5 łyżeczek cukru, natomiast szklanka oranżady zawiera 4,5 łyżeczek cukrów prostych ? Wartość energetyczna słodkich napojów jest różna w zależności od dodanych słodzików i innych substancji. Napoje typu cola zawierają około 37 kcal/100 ml, zdecydowanie mniej kalorii znajdziemy w lemoniadzie.

Nie dajcie się jednak nabrać na napis ,,light” umieszczony na opakowaniach napojów gazowanych. Zamiast cukru dodawane są do nich substancje słodzące np. acesulfam K, aspartam, cyklaminian sodu lub sacharynian sodu. Dzięki zastosowaniu tych słodzików napoje gazowane posiadają niższą wartość energetyczną, która w przypadku coli „light“ wynosi 0,2 kcal/100 ml, przez co wydaje nam się, że skoro w produkcie została zmniejszona zawartości kalorii to możemy spożyć go więcej. Natomiast nadmierne spożycie słodzików może przyczyniać się do występowania bólów głowy i gorszego samopoczucia. Niektóre z nich mogą nawet mieć działanie rakotwórcze.

Substancje aromatyczne

W składzie słodzonych napojów gazowanych znajdziemy także substancje aromatyczne naturalne oraz syntetyczne. Aromaty naturalne np. cytrynowy, pochodzą bezpośrednio z owoców lub części roślin jadalnych. Do naturalnej substancji aromatycznej można również zaliczyć kofeinę zawartą w napojach typu cola. Tymczasem aromaty syntetyczne – to substancje zbudowane ze związków chemicznych, które nie występują naturalnie w przyrodzie.Ich celem jest wywołanie efektu zapachowego oraz smakowego zbliżonego do aromatu naturalnego np. aromat pomarańczowy pozyskiwany jest ze skórek owoców. Jednak ich spożycie również nie pozostaje obojętne dla naszego zdrowia.

Barwniki

Zadaniem barwników jest nadanie odpowiedniego koloru słodkim napojom gazowanym, zbliżonym do naturalnych soków owocowych. W napojach pomarańczowych możemy znaleźć karoten, natomiast napoje typu cola zabarwione są karmelem, otrzymywanym poprzez ogrzewanie cukru. Podobnie jak w przypadku aromatów, barwniki dodawane do napojów gazowanych również mogą być pochodzenia naturalnego lub syntetycznego. Barwniki naturalne są pozyskiwane z owoców, warzyw lub innych jadalnych części roślin. Do najczęściej używanych barwników naturalnych zaliczamy: karoten, antocyjany oraz chlorofile. Do barwienie słodkich napojów (zwłaszcza alkoholowych) wykorzystywana bywa także koszenila. Barwnik ten pozyskuje się z wysuszonych, a następnie zmielonych pancerzyków owadów o nazwie czerwiec kaktusowy (Dactylopius coccus). Jest to jedyny barwnik pochodzenia zwierzęcego używany do barwienia produktów spożywczych. Przeprowadzone badania naukowe wykazały, że w nielicznych przypadkach koszenila może powodować występowanie alergii, co grozi nawet wstrząsem anafilaktycznym. Barwniki syntetyczne to barwiące substancje chemiczne, które nie występują naturalnie w środowisku. Wśród najpowszechniej spotykanych barwników syntetycznych znajdziemy czerwień koszenilowa, tartrazyna i żółcień chinolinową oraz żółcień pomarańczową i karmin. Uważa się, że niektóre z nich (np. tartrazyna) mogą wykazywać działanie alergiczne, co skutkuje objawami w postaci astmy lub egzemy.

Dwutlenek węgla

Napoje słodzone zawierają także dwutlenek węgla, który może wpływać na rozwój choroby refluksowej. Wypicie napoju gazowanego, obfitującego w dwutlenek węgla powoduje rozciągnięcie ściany żołądka, co przyczynia się do zarzucania kwaśnej treści żołądkowej do przełyku. Zawartość dwutlenku węgla w gazowanych napojach może także nasilić występowanie wzdęć.

Kwasy

Swój kwaśny smak napoje gazowane zawdzięczają dodawanym do nich kwasów, najczęściej cytrynowego, jabłkowego lub w przypadku napojów typu cola – kwasu ortofosforowego. Spożywanie napojów gazowanych, bogatych w cukry proste oraz kwasy może powodować zgagę, która jest jednym z objawów choroby refluksowej. Zawarty w napojach typu cola kwas fosforowy może zmniejszać dostępność wapnia oraz prowadzić do zaburzenia równowagi tego pierwiastka w organizmie, a w konsekwencji do rozwoju osteoporozy. Kwasy obecne w słodkich napojach gazowanych przyczyniają się także do uszkodzenia szkliwa, co skutkuje zwiększonym rozwojem próchnicy.