Mleko: czy rzeczywiście jest tak zdrowe, jak wszyscy mówią?
Prawda jest taka, że wiele osób świadomie rezygnuje z mleka. O jego szkodliwości przekonują nie tylko celebryci, ale również wielu ekspertów. Obarcza się je winą za tycie, alergie, problemy jelitowe i te z układem krwionośnym itd. Za szczególnie szkodliwe uznaje się dwa składniki mleka: laktozę oraz białko– kazeinę. Czy naprawdę oznacza to, że mleko powinno zostać wyeliminowane z diety dorosłego człowieka?
Dlaczego warto pić mleko?
Mleko cenione jest ze względu na zawartość wielu cennych składników. Co ciekawe, występują one w odpowiednich ilościach i proporcjach, przez co optymalnie wchłaniają się w organizmie. Składniki występujące naturalnie w mleku często używane są w suplementach diety, ze względu na ich bioaktywne działanie. Zauważalny jest nawet pewien trend: ludzie rezygnują z mleka, a suplementują składniki z niego wyizolowane! Co takiego jest w mleku? Zawiera ono szereg składników mineralnych, witamin, pełnowartościowe białka oraz kwasy tłuszczowe.
Składniki mleka – samo zdrowie!
Nie od dziś wiadomo, że mleko jest niezwykle bogatym źródłem łatwo przyswajalnego wapnia. Dzieje się tak dlatego, że występuje on w odpowiedniej proporcji do fosforu: Ca:P = około 1,4:1. Obok wapnia i fosforu, mleko zawiera także magnez oraz potas. Poza tym, mleko jest bogate w witaminy A, D, E i K. Warto wiedzieć, że litr mleka pokrywa dzienne zapotrzebowanie na beta–karoten. Zawiera ono także witaminy rozpuszczalne w wodzie m.in. z grupy B (w tym kwas pantotenowy, biotynę) i witaminę C. Spełniają one liczne funkcje w organizmie, a ich niedobory mogą być niebezpieczne dla organizmu.Nie można także zapomnieć o występujących w mleku białkach. Mleko jest bardzo dobrym źródłem białka o wysokiej wartości biologicznej. Białka mleka ze względu na ich szczególne właściwości są nierzadko wykorzystywane w produkcji suplementów.
| Białko | Właściwości |
|---|---|
| Kazeina | antynowotworowe, zapobiega nadciśnieniu, κ–kazeina hamuje adhezję Helicobacter pylori do błony śluzowej żołądka, właściwości przeciwzakrzepowe, nośnik wapnia i innych mikroelementów |
| α–laktoalbumina (α–LA) | antynowotworowe, przeciwwirusowe, przeciwstresowe, obniża ciśnienie krwi, pełni rolę czynnika immunologicznego, jest nośnikiem Mg, Co, Zn |
| β–laktoglobulina (β–LG) | antynowotworowe, antybakteryjne, jest antyoksydantem, wiąże jony Cu i Fe |
| Immunoglobuliny | uodparniające, chronią przed infekcjami bakteryjnymi i wirusowymi, |
| Lizozym | antybakteryjne, antywirusowe, przeciwzapalne, obniża poziom wolnych rodników |
| Laktoperoksydaza | antybakteryjne |
Mleko dodatkowo zawiera cenne kwasy tłuszczowe (NNKT) o właściwościach prozdrowotnych. Wykazują one działanie antynowotworowe, przeciwmiażdżycowe, antybakteryjne, hipotensyjne i przeciwzapalne.
Czy mleko szkodzi?
Mleko UHT, które można znaleźć na półkach sklepowych poddawane jest działaniu wysokiej temperatury, co pozwala na wydłużenie jego przydatności do spożycia, ale także pozbawia go pozytywnej mikroflory oraz części witamin i innych składników bioaktywnych. Białko z takiego mleka jest w znacznie gorszym stopniu strawne i przyswajalne. Poza tym mleko spożywcze jest homogenizowane, co powoduje inny sposób wchłaniania cząsteczek w nim zawartych, co w konsekwencji może wywołać choroby o podłożu autoimmunologicznym. Także cukier mleczny to zmora wielu osób, przyczynia się do problemów jelitowych. Do tego należy doliczyć wiele alergii. Ich główną przyczyną jest kazeina, która stanowi ok. 80% białek mleka krowiego. Objawy alergii to najczęściej problemy skórne, z układem pokarmowym, oddechowe, a nawet w niektórych przypadkach wstrząs anafilaktyczny. Kazeina z mleka krowiego może nie zostać strawiona, wchłaniana w niezmienionej postaci wywołuje reakcje IgE.
Laktoza – czy rzeczywiście taka straszna?
Laktoza to dwucukier zbudowany z podjednostki glukozowej i galaktozowej. Występuje w ilości około 4,5% w mleku krowim i jego produktach. Szacuje się, że co 3–ci Polak ma problem z trawieniem tego cukru, ze względu na brak enzymu rozkładającego laktozę – laktazy. Szczególnie widoczne jest to u osób w podeszłym wieku. Objawami nietolerancji są m.in. problemy z układem pokarmowym. Mleko może ponadto zawierać hormon wzrostu, który zaburza funkcjonowanie i rozwój młodej osoby. Pochodzące prosto od krowy jest wysokoenergetyczne i zawiera nawet 8% tłuszczu, mniej nienasyconych kwasów tłuszczowych (zdrowych) i dłużej jest trawione w ustroju.