Czy wiesz, gdzie znajduje się najwięcej bakterii? Co powinnaś wiedzieć o “chorobach brudnych rąk”?
W 2008 roku UNICEF uchwalił Światowy Dzień Mycia Rąk, który przypada na dzień 15 października. Dzień ten przede wszystkim ma przypominać ludziom na całym świecie, jak ważne jest dbanie o higienę. Dlaczego to takie ważne? Przecież na naszych dłoniach możemy znaleźć wiele bakterii, które prowadzą do zatrucia żołądkowego, biegunek, a także wirusy wywołujące infekcje oraz grzyby i pasożyty. To właśnie zakażenia i zatrucia pokarmowe powodowane przez te patogeny nazywa się chorobami brudnych rąk.
Dlaczego to takie ważne?
Raport opublikowany w 2003 roku przez Światową Organizację Zdrowia wykazał, że 69% zakażeń przewodu pokarmowego spowodowanych było przez drobnoustroje znajdujące się na brudnych rękach [[1]]. Z kolei w Wielkiej Brytanii odnotowano epidemię zakażeń pokarmowych ze względu na występowanie Escherichia coli na dłoniach. W 2009 roku, kiedy trwała pandemia grypy spowodowana wirusem A H1N1 jednym z kluczowych środków zapobiegawczych okazało się… mycie rąk. Badania przeprowadzone na mieszkańcach 300 gospodarstw domowych, którzy przestrzegali zasad higieny i grupy kontrolnej liczącej 360 gospodarstw domowych potwierdzają, że higiena rąk może zapobiec wielu chorobom. W powyższym doświadczeniu odnotowano wzrost zachorowania w grupie kontrolnej o 50% na zapalenie płuc, 40% chorób biegunkowych, 47% na liszajca zakaźnego w porównaniu do mieszkańców myjących ręce [[1]].
Jakie choroby nam zagrażają?
Urlop to wyczekiwany przez wszystkich czas w ciągu roku, wtedy w szczególności powinniśmy dbać o higienę. Państwowa Inspekcja Sanitarna przestrzega nas przed: biegunką podróżnych, wirusowym zapaleniem wątroby typu A, pełzakowicą (amebozą) i wieloma innymi chorobami. Biegunką podróżnych określa się zespół objawów spowodowanych zakażeniem przewodu pokarmowego, który występuje u osoby podróżującej z krajów o wyższym standardzie sanitarno–higienicznym do krajów o niższym standardzie, zwłaszcza w rejony strefy tropikalnej i subtropikalnej [[2]]. Najczęściej wywołują ją szczepy Escherichia coli lub norowirusy [[3]]. W ciągu roku około 30 – 70% podróżujących zapada na biegunkę podróżnych. Ryzyko zapadalności wzrasta w zależności od regionu i warunków higienicznych oraz sanitarnych tam panujących [[2]].
| Rejon świata | Ryzyko zachorowania | Zachorowalność |
|---|---|---|
| Australia, Kanada, Nowa Zelandia, Europa Północna i Zachodnia, Kanada, niektóre kraje karaibskie, Stany Zjednoczone | małe | 8 na 100 osób |
| Europa Środkowa i Wschodnia, Portugalia, Grecja, kraje bałkańskie, Rosja, Chiny, Izrael, Afryka Południowa, wyspy Pacyfiku, większość wysp karaibskich (np. Jamajka), Argentyna i Chile, Tajlandia | średnie | 10–20 na 100 osób |
| Afryka, Ameryka Łacińska, Azja Południowa, Bliski Wschód | duże | 40–50 na 100 osób |
Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) jest ostrą chorobą miąższu wątroby, wywołaną przez przenoszonego drogą pokarmową wirusa, należącego do rodziny Picornaviridae, zwanego wirusem WZW typu A (HAV, hepatitis A virus) [[4]]. Epidemiologia uzależniona jest od: pory roku, standardów socjoekonomicznych na danym obszarze geograficznym oraz rozpatrywanego czasu, gdyż zachorowania mają charakter cykliczny. Można się przed nią uchronić. Ważnej jest, by pić butelkowaną lub przegotowaną wodę, jednak najlepszym rozwiązaniem jest szczepienie się przeciwko wirusowi WZW A. Pełzakowica występuje wśród turystów, którzy odwiedzają kraje strefy międzyzwrotnikowej i subtropikalnej. Dominującymi objawami choroby są dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, które w większości przypadków występują pod postacią okresowych bólów brzucha, biegunki i w niektórych rejonach świata mogą dotyczyć nawet ponad 50% podróżujących [[5]]. Do wystąpienia choroby przyczyniają się: niskie warunki mieszkaniowe o złym standardzie sanitarnym, gorący klimat, brak higieny osobistej, utrudniony dostęp do bezpiecznej wody pitnej oraz spożywanie potraw przygotowywanych przez rdzennych mieszkańców na targach ulicznych. [[6]].
Jak prawidłowo myć ręce?
Najnowsze badania dowodzą, że mycie rąk wodą z mydłem przez 15 sekund neutralizuje w 90% drobnoustroje, które znajdowały się na ich powierzchni. Niestety duży odsetek osób myje dłonie zaledwie przez 5 sekund. Równie ważne jest osuszanie rąk po ich umyciu, ponieważ drobnoustroje łatwiej przylegają do wilgotnej skóry. W sytuacji kiedy nie masz dostępu do bieżącej wody i mydła, zaopatrz się w antybakteryjny żel do rąk, który jest na bazie alkoholu.
Staraj się myć ręce:
- po powrocie do domu
- przed przystąpieniem do przygotowywania posiłków
- przed konsumpcją posiłków oraz karmieniem dzieci
- po wizycie w toalecie
- po zabawie ze zwierzętami
- po kontakcie z krwią, kałem i moczem
- po czynnościach porządkowych
Staraj się utrzymać czystość na blatach kuchennych, w lodówce, wokół kosza na śmieci. Zadbaj, by ścierki i gąbki do zmywania były zawsze świeże i suche (są to miejsca szczególnie narażone na kolonizację zarazków). Należy również utrzymać czystość spłuczek toaletowych, klamek, kranów, klawiatury komputerów, telefonów oraz pilotów. Dobrze wentylowane i wietrzone powinny być łazienki i kabiny prysznicowe, gdyż często panuje tam wilgoć.