Dieta

Mleko bez laktozy? Sprawdź, co możesz wybrać!

Coraz więcej osób nie toleruje laktozy. Naukowcy wspominają o tym, że jest to najczęściej występująca nietolerancja pokarmowa. Dochodzi do niej wówczas, gdy w naszym organizmie brakuje laktazy – enzymu, który jest niezbędny w procesie rozkładu laktozy. Na szczęście osoby dotknięte tą dolegliwością nie muszą rezygnować z mleka – pod warunkiem, że wybiorą np. roślinne.

Kto nie może spożywać mleka? Głównie te osoby, które zmagają się z alergią IgE zależną – uczuleniem na białka, np. skazą białkową. Większość osób nie może spożywać nie tylko mleka krowiego, ale także mleka owczego czy koziego (ze względu na alergenność tych produktów). Nietolerancja laktozy to kolejna dolegliwość zmuszająca do szukania alternatyw. Dlatego też tak wiele osób ochoczo sięga po mleka roślinne. Są one również niezwykle atrakcyjne dla wegan i osób, które chcą urozmaicić swoją dietę o produkty roślinne.

Roślinne wcale nie znaczy gorsze!

Co jest główną zaletą mleka roślinnego? A mianowicie to, że jego cechy fizyczne w niczym nie odbiegają od prawdziwego mleka. Mleka roślinne mają podobną mętność, kremowe zabarwienie i można je stosować tak samo jak mleko. Różnice zaczynają się na poziomie składu. Wartości poszczególnych składników odżywczych w mlekach roślinnych nie zapewnią takiej samej ich podaży jak mleko krowie. W szczególności dotyczy to wapnia, które organizm ludzki przyswaja w ograniczonym stopniu, białka (zwłaszcza aminokwasów egzogennych) i tłuszczy. Więcej natomiast znajduje się w ich składzie węglowodanów. W mlekach roślinnych nie występuje naturalnie witamina D, znacznie mniej jest również witamin z grupy B. Coraz częściej są one jednak fortyfikowane tzn. wzbogacane w deficytowe składniki, dotyczy to przede wszystkim wapnia, witaminy B12 i witaminy D. Mleka roślinne charakteryzują się większymi ilościami niacyny i folianów, a także często żelaza oraz magnezu.

Jakie mleczka i mleka roślinne?

Wybierz mleko odpowiednie dla siebie

Mleka roślinne produkuje się z wielu zbóż, roślin strączkowych i orzechów. Najczęściej możemy spotkać: sojowe, owsiane, migdałowe, ryżowe, kokosowe oraz mniej znane: jaglane, quinoa, gryczane, słonecznikowe, z amarantusa. Kupując te produkty powinniśmy dokładnie studiować etykiety (wielu producentów dosładza je) albo też przygotować je samemu. A oto czym charakteryzują się poszczególne mleka roślinne:

  • Mleko sojowe: charakteryzuje się stosunkowo wysoką zawartością białka, wapnia, a dodatkowo niską kalorycznością (niższą od mleka krowiego). Mleko to zawiera także dużo witamin z grupy B: B1, B2, B12.
  • Mleko owsiane jest stosunkowo tanim napojem roślinnym. Nie zawiera zbyt dużo białka, zawiera natomiast sporo witamin z grupy B, węglowodanów. Nie nadaje się dla osób zmuszonych do eliminacji glutenu z pożywienia.
  • Mleko migdałowe idealnie nadaje się do deserów, kawy. Mleko to zawiera stosunkowo dużo wapnia.
  • Mleczko kokosowe ma szerokie zastosowanie kulinarne, zarówno do deserów, jak dań kuchni wschodniej, napojów. Charakteryzuje się wyjątkowym aromatem, a w składzie ma sporo żelaza, magnezu, fosforu, potasu i cynku. Kaloryczność tego produktu jest najwyższa spośród wszystkich omówionych tutaj (w 100 g jest ok. 200 kcal).
Mleko krowie można z powodzeniem zastępować mlekami roślinnymi. Najlepszym wyborem będą te wzbogacone o witaminę D, witaminy z grup B, wapń. Napoje roślinne otrzymywane z orzechów i nasion oleistych dostarczają wiele cennych składników odżywczych w tym NNKT (omega–3 i 6), tokoferole i składniki bioaktywne (np. sterole).