Dieta bezglutenowa. Chwilowa moda czy szansa na szczupłą sylwetkę?

Czym jest gluten i czy jest nam potrzebny?

Gluten to w rzeczywistości mieszanina dwóch białek: gluteniny i gliadyny, które występują w zbożach (pszenica, żyto, jęczmień, pszenżyto, orkisz). Znaleźć je można także w owsie i jego przetworach – często produkowanych w tych samych zakładach, co zboża glutenowe.
Gluten nie zawiera żadnych wartości odżywczych. Warto wiedzieć, że występuje on nie tylko w produktach wytwarzanych ze zbóż, znajdziesz go w niektórych serkach, jogurtach, a nawet czekoladzie. Najwięcej glutenu przyjmujemy z pieczywem. Jaką role tam spełnia? Jego zaletą jest to, że nadaje odpowiednią konsystencję, sprawia, że chleb jest bardziej miękki i puszysty.

Skąd moda na diety bezglutenowe?

Najprawdopodobniej pierwszą osobą, która wpłynęła na opinię publiczną w sprawie pszenicy i zawartego w nim glutenu był tenisista Novak Djokovic, który wyznał że odnoszenie sukcesów zawdzięcza zastosowaniu diety wykluczającej gluten. Na popularność tego typu diet wpłynęła również książka kardiologa Williama Davis’a „Dieta bez pszenicy”. Ludzie zaczęli stosować dietę eliminującą gluten, dietetycy, posiłkując się przykładami swoich pacjentów, przekonali się, że ten model żywienia przynosi wiele korzyści. Obecnie model ten podtrzymują także celebryci. Wiemy, że glutenu nie mogą spożywać osoby z celiakią, alergią, czy nadwrażliwością na ten składnik, ale czy pozostałym osobom nie szkodzi jedzenie bez glutenu? Jak to jest z tym glutenem? Oto 3 fakty o nim:

1. Pszenica a IG i choroby metaboliczne

Gluten spożywany jest najczęściej z pieczywem i makaronem. Indeks glikemiczny pieczywa pszennego jest wyższy nawet od cukru. Pamiętajmy, że takie produkty podnoszą szybko poziom glukozy we krwi po jego spożyciu i nie są wskazane. Produkty z wysokim IG przyczyniają się do powstawania chorób metabolicznych, takich jak m.in. cukrzyca, hiperlipidemia, choroba niedokrwienna serca, a także otyłość. Co więcej, podczas trawienia glutenu wydzielają się substancje pobudzające receptory w mózgu odpowiedzialne za euforię. Istnieją doniesienia naukowe, że w ten sposób pszenica uzależnia i po odstawieniu glutenu organizm odczuwa swoisty głód narkotyczny. Dietetycy potwierdzają, że wiele osób otyłych nie umie zrezygnować z pszennych przekąsek.

2. Gluten, a nieszczelne jelita

Spożycie glutenu może mieć wpływ na wzrost stężenia substancji regulującej przepuszczalność jelit – zonuliny. Pod jej wpływem komórki jelit stają się rozluźnione, a do krwi przenikają duże cząstki białek i bakterie jelitowe, aktywując układ odpornościowy i wywołując procesy zapalne. Zapalenia w obrębie tarczycy mogą przyczyniać się do choroby Hashimoto, natomiast w obrębie stawów, układu nerwowego do powstawania wielu innych dolegliwości.

3. Nieprawidłowe reakcje na gluten i pszenicę

Nasz organizm może negatywnie reagować na gluten lub pszenicę poprzez: alergię na pszenicę, celiakię lub nieceliakalną nadwrażliwość na gluten (NNG).
Alergia na pszenicę to nic innego jak standardowa alergia pokarmowa. Organizm reaguje na obecne w niej białka, produkując przeciwciała. Objawy są w tym przypadku podobne do objawów innych alergii pokarmowych (np. pokrzywka, katar itd.).
Celiakia to autoimmunologiczna choroba trzewna. Charakteryzuje się ona nietolerancją glutenu, którego spożycie wpływa na niszczenie kosmków jelitowych – skutkiem tego jest znaczne ograniczenie wchłaniania witamin i składników mineralnych, a także szereg powikłań jak np. osteoporoza, anemia, niepłodność itp.
A co z nieceliakalną nadwrażliwością na gluten (NNG)? Stwierdza się ją w przypadku wykluczenia (na podstawie badań diagnostycznych) alergii na pszenicę oraz celiakii, a przy obecności niepożądanych objawów po spożyciu produktów zawierających gluten.

Chcesz dowiedzieć się więcej o Diecie OXY? Kliknij.

Podsumowanie

Pszenica i produkty z niej wytwarzane nie bez przyczyny (wysoki IG, alergenność, kwasotwórczość, czy prozapalne oddziaływanie) są postrzegane jako sprzyjające rozwojowi wielu chorób metabolicznych, autoimmunologicznych i neurologicznych. Powyższe argumenty stanowią podstawę do tego, aby bardziej urozmaicać dietę, częściowo ograniczając spożycie pszenicy na rzecz innych zbóż oraz nasion roślin strączkowych. Jeśli Twój organizm źle reaguje na gluten– skonsultuj się w tej sprawie ze specjalistą, być może konieczna będzie całkowita jego eliminacja z diety.