Gotowe dania bez tajemnic - czym są i jak się zmieniły

Życie bywa intensywne, prawda? Szukasz sprytnych rozwiązań, żeby zjeść zdrowo, nie tracąc na to mnóstwa czasu? Sięgnij po gotowce! Ale chwila, czy wiesz, jak wybrać te najlepsze dla siebie? Spokojnie, ten cykl artykułów rozwieje Twoje wątpliwości i pokaże, że wygoda może iść w parze ze zdrowiem! Najpierw jednak przyjrzyjmy się bliżej, czym owe dania gotowe tak naprawdę są.

Czym są gotowce?

Gotowce, zwane także żywnością wygodną (convenience food), to idealne rozwiązanie na szybki posiłek. Niektórzy badacze zaliczają do nich również dania serwowane w restauracjach i stołówkach oraz produkty, które przeszły wtórną obróbkę, takie jak pizze czy pasztety. Profesor Jan Gawęcki, ekspert w dziedzinie technologii żywności i żywienia, określa gotowce jako produkty gotowe do zjedzenia od razu lub wymagające minimalnej obróbki, porcjowane i pakowane w sposób szczególnie dogodny dla kupujących. Najważniejsze? Więcej czasu dla Ciebie!

Jak zmieniały się dania gotowe?

Dania gotowe mają dłuższą historię, niż myślisz! Wszystko zaczęło się w XIX wieku od kawy zbożowej, kostki rosołowej, a przede wszystkim konserw dla wojska. Potem, w XX wieku, pojawiło się mnóstwo innych propozycji, które niestety często miały kiepski skład.

Na szczęście rozwój nauki oraz technologii z czasem umożliwił polepszenie jakości żywności wygodnej. Zmienia się też świadomość, zarówno konsumentów, jak i firm z branży spożywczej, które starają się tworzyć lepsze opcje – z naturalnymi składnikami, a nawet certyfikatami ekologicznymi. Etykiety są bardziej czytelne, co także ułatwia nam wybór. To pozytywny trend i świetna wiadomość dla tych, którzy dbają o to, co jedzą!

Jakie produkty aktualnie zaliczamy do gotowców?

Pod pojęciem „gotowce” kryje się cała gama produktów, które mają zaoszczędzić Twój czas w kuchni. Możemy je podzielić ze względu na sposób pakowania, przechowywania i obróbki:

• Mrożonki – warzywa, owoce, pierogi, pizza, czy dania na patelnię, które dzięki niskiej temperaturze zachowują dużą część wartości odżywczych.
• Produkty pakowane próżniowo – np. gotowane warzywa i zupy w woreczkach, a także pasty kanapkowe i hummus w pojemnikach plastikowych oraz tubki z owsianką lub jaglanką itp.
• Puszki – konserwy mięsne, rybne, warzywa konserwowe, które dzięki odpowiedniemu przetworzeniu mają długi termin przydatności.
• Słoiki – pasteryzowane potrawy, takie jak zupy, gulasze czy gołąbki, a także dodatki typu pesto. Nie wymagają przechowywania w lodówce przed otwarciem.
• Kartony – przede wszystkim zupy, które trzeba jedynie podgrzać.
• Produkty w proszku i dehydratyzowane – głównie zupy i sosy instant, a także kaszki, placki ziemniaczane itp. Wystarczy zalać je wrzątkiem, ale zawierają najwięcej sztucznych dodatków.
• Liofilizaty – gotowe posiłki, z których poprzez liofilizację, czyli suszenie po zamrożeniu z zastosowaniem obniżonego ciśnienia, odparowano wodę. Dzięki temu zachowują smak i wartości odżywcze, a także mają długi termin przydatności. Przygotowuje się je poprzez zalanie wrzątkiem.
• Dania chłodzone na tackach – np. naleśniki czy krokiety gotowe do podgrzania w mikrofali. Mają krótszy termin przydatności, ale zazwyczaj lepszą konsystencję niż mrożonki.
• Sałatki i sushi – sprzedawane w plastikowych pojemnikach z sosem, gotowe do spożycia na zimno.

Jakie gotowce warto wybierać?

Nie wszystkie gotowe dania są sobie równe. Najlepiej wybierać te, które zachowują jak najwięcej wartości odżywczych. Zdrowsze opcje to:

✅ Mrożone warzywa i owoce – dzięki szybkiemu zamrożeniu zachowują większość witamin i minerałów, których mają sporo, ponieważ najczęściej są zbierane w szczycie sezonu. Ważne jest jednak, aby unikać ich rozmrażania i ponownego zamrażania, co obniża ich jakość.

✅ Dania gotowane na parze, duszone i pieczone – są zdrowsze niż opcje smażone i panierowane, które zwykle zawierają więcej tłuszczu i kalorii.

✅ Gotowce w słoikach – w zdecydowanej większości mają lepszy skład niż zupy instant w proszku, a także samo ich opakowanie jest najbezpieczniejsze. Produkty w plastikowych opakowaniach mogą bowiem uwalniać mikroplastik do jedzenia, szczególnie podczas podgrzewania w mikrofali. Puszki natomiast często zawierają BPA (bisfenol A) – substancję, która może negatywnie wpływać na zdrowie.

Podsumowanie

Gotowe dania mogą być częścią Twojej zbilansowanej diety, jeśli będziesz wybierać mądrze. Kieruj się zasadą: im mniej przetworzony produkt, tym lepiej. Wybieraj opcje bogate w wartości odżywcze i prawidłowo przechowywane. W ten sposób z pomocą gotowców nie tylko zaoszczędzisz czas, ale także zadbasz o zróżnicowanie swojej diety i zdrowie!

Z kolejnego artykułu z tego cyklu dowiesz się więcej na temat tego, jak wybrać żywność zarówno wygodną, jak i najbardziej wartościową.