Nie możesz schudnąć? Zbadaj tarczycę

Jak działa tarczyca?

Tarczyca, czyli gruczoł tarczowy to narząd znajdujący się w przednio–dolnej partii szyi. Jego zadaniem jest produkcja i wydzielanie hormonów: tyroksyny (T4), trójjodotyroniny (T3), a także kalcytoniny. Praca tego gruczołu regulowana jest poprzez wydzielany przez przysadkę mózgową hormon – tyreotropinę (TSH). Działanie tarczycy ma bardzo istotny wpływ na funkcjonowanie całego organizmu. W uproszczeniu wydzielane przez nią hormony wzmagają procesy przemiany materii, mają wpływ na przyswajalność witamin z grupy B, witaminy C i witaminy D, a także spełniają istotną rolę w metabolizmie kości. Jakiekolwiek nieprawidłowości w funkcjonowaniu gruczołu tarczowego mogą być więc przyczyną poważnych konsekwencji zdrowotnych. Najczęściej spotykana w ostatnich latach jest niedoczynność polegająca na niedostatecznej produkcji hormonów przez tarczycę, ale możliwa jest także jej nadczynność, czyli nadmierna produkcja T4 i T3. W obrębie tego hormonu mogą również występować zmiany zapalne lub tak zwane zmiany ogniskowe, czyli guzki.

Niedoczynność tarczycy

Gdy z jakichś przyczyn tarczyca produkuje zbyt mało hormonów, niż wymaga tego organizm mamy do czynienia z niedoczynnością tarczycy. Przyczyny mogą być różne. Uszkodzenie gruczołu, jego zapalenie lub nieprawidłowa praca przysadki mózgowej to tylko kilka z nich.

Niedoczynność tarczycy dotyka przede wszystkim dorosłe kobiety (około 5%), a znacznie rzadziej mężczyzn (1%). W wyniku niedoczynności tarczycy dochodzi do obniżenia przemiany materii – organizm potrzebuje mniej energii, zmniejsza się tempo metabolizmu. Pomimo tego, że jesz tyle samo co wcześniej, zaczynasz tyć ponieważ “nadwyżka” zostaje odkładana w postaci tkanki tłuszczowej. O ile dodatkowe kilogramy bardzo chętnie i szybko przybywają, o tyle bardzo trudno jest się ich potem pozbyć.

Zacząłeś nagle tyć, czujesz się senny i osłabiony, jest Ci non stop zimno, a zły humor towarzyszy Ci na co dzień? Sprawdź, czy Twoja tarczyca funkcjonuje prawidłowo, ponieważ są to objawy jej niedoczynności. Do innych należą też wypadanie włosów, sucha skóra, zaparcia oraz nierzadko obrzęki. Udaj się do endokrynologa, który zleci szereg badań pozwalających na postawienie diagnozy. Być może to tylko przesilenie, a może rozwijająca się niedoczynność tarczycy, która wymaga kompleksowego leczenia.

Dieta przy niedoczynności tarczycy

W przypadku niedoczynności tarczycy kluczem do sukcesu jest wdrożenie kilku czynników jednocześnie: farmakologiczne wyrównanie poziomu hormonów, odpowiednia dieta oraz regularna aktywność fizyczna. Sposób żywienia to integralna część procesu leczenia i nie należy jej bagatelizować. Dieta w niedoczynności tarczycy powinna być dostosowana indywidualnie i uwzględniać podstawowe założenia dietetyczne dla tej jednostki chorobowej.

W niedoczynności tarczycy należy:

• zapewnić organizmowi odpowiednią podaż składników mineralnych, a zwłaszcza jodu, żelaza, cynku i selenu, które mają duży wpływ na funkcjonowanie tego narządu.
• ograniczyć spożycie warzyw z rodziny krzyżowych m.in. kapusty, kalarepy. kalafioru. Dlaczego? Zawierają one związki wolotwórcze, które ograniczają przyswajanie jodu.
• posiłki spożywać regularnie: 4 – 5 dziennie w odstępach co 2,5 – 4 godziny. Należy jeść częściej mniejsze porcje, co pozwoli na utrzymanie przemiany materii na stałym poziomie.
• zadbać o dostarczenie organizmowi pełnowartościowego białka. Powinno ono stanowić 15 – 20% dziennej podaży energii.
• spożywać dużo warzyw i owoców, które stanowią niezastąpione źródło, witamin, składników mineralnych oraz błonnika.
• wybierać pełnoziarniste zboża i ich przetwory, usunąć z diety białe pieczywo, mąki itp.
• ograniczyć w diecie soję, gdyż zawarte w niej fityniany oraz izoflawony zmniejszają przyswajanie kluczowych składników mineralnych.
• zmniejszyć spożycie tłuszczów zwierzęcych na rzecz tych roślinnych bogatych w kwasy omega–3.
• przyrządzać potrawy “lekko” tzn. gotować, gotować na parze, piec w folii, unikać smażenia.
• pamiętać o uzupełnianiu płynów – pić ok 2 l dziennie. Dobrze sprawdzi się tutaj wysoko zmineralizowana woda bogata m.in. w jod, ale sięgać można także po herbaty ziołowe, owocowe itp.

Sposób odżywiania jest nieodzownym elementem kuracji w jednostce chorobowej, jaką jest niedoczynność tarczycy. Dieta w większości przypadków powinna być dopasowana indywidualnie dlatego, warto zasięgnąć w tej kwestii osobistej porady u dietetyka. Niezwykle ważne jest, aby otrzymane menu stosować bardzo sumiennie. Należy także uzbroić się w cierpliwość, gdyż utrata masy ciała może okazać się w tym wypadku znacznie bardziej trudna, za co odpowiada bardzo spowolniony metabolizm.

Można także skorzystać z planów dietetycznych Diety OXY. Na kilku jej etapach zastosowano podwyższoną podaż pełnowartościowego białka, co jest dobrym rozwiązaniem w przypadku niedoczynności tarczycy. Ponadto w ramach zakupionej diety dostępne są również gotowe plany treningowe przygotowane przez trenera personalnego, co umożliwi kompleksowe podejście do “walki” z chorobą. Jednak ze względu na to, że dieta dedykowana jest przede wszystkim osobom zdrowym, przed jej rozpoczęciem zaleca się wcześniejszą konsultację z dietetykiem Zespołu OXY. Jest to możliwe poprzez formularz dostępny na stronie.

Hashimoto – co to takiego?

Jest to choroba autoimmunologiczna. Co to znaczy? Wskutek nieprawidłowego działania układu odpornościowego następuje powstanie stanu zapalnego w organizmie. Hashimoto to więc zapalenie tarczycy, które nierzadko pociąga za sobą także jej niedoczynność. Dieta w chorobie Hashimoto powinna więc spełniać te same założenia, co dieta w przypadku niedoczynności tarczycy. Tempo metabolizmu zmniejsza się, a więc zapotrzebowanie na energię również się obniża. Jak tylko zdiagnozowana zostanie choroba Hashimoto dieta powinna zostać wzięta pod lupę i wdrożyć należy odpowiednie dla tej jednostki zalecenia żywieniowe. Ponadto czasami rozważa się także wykluczenie z menu glutenu oraz nabiału jednakże nie jest to konieczne w każdym przypadku.

Nadczynność tarczycy

Gdy gruczoł tarczowy produkuje i wydziela więcej hormonów, niż wymaga tego organizm mamy do czynienia z jego nadczynnością. Najczęstszą przyczyną jest stan zapalny tego gruczołu (choroba Gravesa–Basedowa) lub guzki tarczycy. Jak objawia się nadczynność? Znacznym spadkiem masy ciała, uczuciem niepokoju i rozdrażnienia, wzmożoną potliwością, drżeniem rąk, a także wypadaniem włosów, czy występującymi często biegunkami. Jeśli kilka z tych symptomów rozpoznajesz u siebie, zdecyduj się jak najszybciej na wizytę u endokrynologa.

Podsumowanie

Przyrost masy ciała lub jej gwałtowny spadek nie zawsze są spowodowane przez nieprawidłowe nawyki żywieniowe. Mogą być natomiast objawem nieprawidłowego funkcjonowania organizmu. Do jednej z najczęstszych przyczyn wahań masy ciała należą choroby tarczycy, które dotykają przede wszystkim kobiety. Niedoczynność tarczycy ma wpływ na spowolnienie tempa metabolizmu, a w konsekwencji szybkie odkładanie tkanki tłuszczowej, której utrata wymaga podwójnego zaangażowania. Dieta i aktywność fizyczna stanowią tutaj nieodzowny element leczenia i walki o wymarzoną sylwetkę. Jeśli więc szybko przybierasz na wadze i pomimo starań kilogramy zamiast w dół to pną się w górę, rozważ wizytę u endokrynologa i wykonaj badania tarczycy.