Sok, nektar i napój - poznaj różnice między tymi produktami

Tak naprawdę wystarczy, że w sklepie spojrzysz na etykietę danego produktu, a otrzymasz informacje nie tylko o jego kaloryczności i zawartości witamin. Dowiesz się również, z czym masz do czynienia: z sokiem, napojem czy nektarem. Jak się okazuje, wiele osób myli te pojęcia, używa ich zamiennie, a różnice między nimi są kolosalne. Warto zapoznać się z poniższymi informacjami i tym samym stać się świadomym konsumentem. Tym bardziej że kwestie te są uregulowane prawnie!

Sok: co to takiego?

Jest to produkt niesfermentowany, ale zdolny do fermentacji, otrzymywany z jednego lub większej ilości gatunków owoców. Muszą one spełniać określone warunki, czyli być zdrowe, dojrzałe, świeże lub schłodzone. Za sok uznaje się także produkt otrzymany przez dodanie do zagęszczonego soku owocowego wody w ilości równej wodzie usuniętej w procesie zagęszczania. Sok dobrej jakości musi zawierać od 85 do 100% owoców i posiadać charakterystyczne dla niego cechy: mieć odpowiedni kolor, smak i aromat odpowiadający owocom, z których został zrobiony. Do soku owocowego można dodać miąższ, który był wcześniej oddzielony od tego samego soku podczas procesu jego wytwarzania – szczególnie popularnym sokiem z miąższem jest sok pomarańczowy. Można też wzbogacić go poprzez dodanie naturalnych aromatów, kwasu cytrynowego czy witamin m.in. B, C, E i minerałów (wapń, magnez, żelazo).

Soki zgodnie z prawem nie mogą być dosładzane (dyrektywa 2012/12/UE), mogą zawierać jedynie cukry naturalnie występujące w owocach, z których zostały otrzymane. Zabronione jest także dodawanie do soków sztucznych barwników, aromatów i konserwantów.

Na rynku oferowanych jest wiele smaków soków. Według badań Europejskiego Stowarzyszenia Soków Owocowych (AIJN) Polacy najczęściej wybierają soki pomarańczowe oraz jabłkowe, warzywne (w tym marchwiowy), a następnie wieloowocowe oraz grejpfrutowe.

Wśród soków można wyodrębnić szczególną grupę, a mianowicie soki dla dzieci. Ich normy są bardzo rygorystycznie przestrzegane: warzywa i owoce do produkcji pochodzą z kontrolowanych gospodarstw i muszą spełniać dodatkowe wymogi (np. muszą posiadać minimalną zawartość azotanów i wszelkich pierwiastków toksycznych). Soki przeznaczone dla dzieci są przetworami przecierowymi. Uzyskuje się je ze świeżych, pasteryzowanych lub mrożonych kremogenów owocowych i warzywnych. Są one rozcieńczone poprzez dodanie soków, koncentratów owocowych lub wody. Soki te często są wzbogacone witaminami, głównie witaminą C, sprzedawane najczęściej w szklanych butelkach, hermetycznie zamkniętych, a ich etykiety muszą zawierać informacje dotyczące składu. Przechowywanie tych soków również jest ściśle uregulowane.

Czym jest nektar owocowy?

Nektar to rozcieńczony wodą sok, przecier lub mieszanina tych dwóch produktów, dosłodzona cukrem lub miodem. Dodatek cukru nie może jednak przekraczać 200 g/l słodzonego nektaru. Dozwolone jest także dodawanie słodzików. W przeciwieństwie do soku, nektar może zawierać zarówno substancje słodzące jak i zakwaszające, jednak tak jak sok, nie może zawierać sztucznych barwników, aromatów czy konserwantów. Nektar produkuje się z owoców o tzw. wysokiej kwasowości lub zbyt papkowatej konsystencji, z których sok nie nadaje się do bezpośredniego spożycia.

Ilość soku owocowego w nektarze jest z góry określona i przedstawia się następująco:

• 25% czerwona, czarna i biała porzeczka, cytryna, limetka, banan, granat, mango, papaja, guawa
• 30% śliwka, żurawina, agrest
• 35% wiśnia
• 40% jeżyna, malina, truskawka, morela, jagoda, dzika róża
• 50% ananas, brzoskwinia, jabłko, gruszka, pomarańcza, grejpfrut.

Napój – czym różni się od soku i nektaru?

Przed przystąpieniem Polski do UE napoje znajdowały się w tej samej grupie produktów co soki i nektary. Obecnie zalicza się je do tzw. bezalkoholowych napojów, w których składzie znajduje się sok. Z założenia napoje mają mniejszą zawartość soku niż nektary. Nie jest natomiast sprecyzowane jaka powinna to być zawartość . Skutkiem tego, większość dostępnych na rynku napojów ma w swoim składzie nie więcej niż 5% soku owocowego, chociaż zdarzają się przypadki, gdzie zawartość soku przekracza 20%. Niestety jest ich niewiele.

Warto wiedzieć, że napojami nazywa się również produkty, które mają zawartość soku wymaganą dla soku lub nektaru, jednak w swoim składzie zawierają dodatki zabronione w przypadku soków i nektarów. Zalicza się do nich: konserwanty, sztuczne substancje słodzące, aromaty oraz barwniki sztuczne i naturalne. Napoje, podobnie jak soki i nektary mogą być wzbogacane witaminami i minerałami, jednak nie zmienia to faktu, że napój w większości przypadków jest mieszanką niewielkiej ilości soku z wodą i substancjami uszlachetniającymi jego smak i aromat.

Jak nie dać się oszukać producentom nektarów i napojów?

Na opakowaniu napoju często znaleźć można napisy “100%” („W szklance 100% dziennej dawki witaminy C”, „100% dziennej porcji witaminy C w każdej szklance”, „Smak napoju na 100% bez konserwantów”) lub “juice” i piękne zdjęcia owoców. Do złudzenia przypomina to opakowania soków. Słowa „sok” jednak tam nie znajdziemy, bo zgodnie z prawem nie może go być na opakowaniu produktu, który sokiem nie jest. Konsument jest wprowadzany w błąd, gdyż widzi wielki napis 100%, który sugeruje, że to sok. Co znajdzie w środku zamiast soku 100%? Głównie wodę, ponieważ soku jest tam zaledwie 20–25%. Oprócz tego aromaty, barwniki, substancje słodzące (np. acesulfam K, cyklaminian, sukraloza lub sacharyna).

Smoothie – co to takiego?

To napój o gładkiej, gęstej konsystencji, produkowany zwykle z przecieranych owoców z dodatkiem soku. Smoothies zawierają różną ilość wsadu owocowego, od bardzo niewielkiego do nawet 100%. Mogą zawierać różne dodatki: mleko, jogurt, lody, zioła, witaminy. W wersji niskokalorycznej są słodzone sztucznymi substancjami słodzącymi. Smoothies o dużej zawartości przecierów owocowych są produktami wartościowymi, zawierają błonnik i inne cenne biokomponenty.

Podsumowanie

Obowiązkowymi informacjami jakie muszą być podane na etykiecie soków, nektarów i napojów są: wykaz składników, wartość energetyczna, wartość odżywcza (w tym zawartość cukrów prostych), zawartość sodu. Dodatkowo mogą pojawić się informacje nieobowiązkowe na temat zawartości w produkcie: kwasów tłuszczowych jednonienasyconych i wielonienasyconych, skrobi, błonnika, witamin i składników mineralnych obecnych w znaczącej ilości.

Wielu z nas nie zwraca jednak uwagi na to, co kupuje do picia. A jak widać różnice między sokami, napojami i nektarami są kolosalne. Warto o tym wiedzieć i nie łapać się na hasła takie jak: “100% soku”. Szczególnie, że dziś do wyboru mamy naprawdę wiele produktów.

Chcesz dowiedzieć się więcej o Diecie OXY? Kliknij.